خوراک دام و طیور : استفاده از دستگاه پرس پلت در صنعت خوراک دام و طیور

تولید خوراک دام و طیور در قرن بیست‌ویکم دستخوش تحولات بزرگی شده است. فناوری‌های نوآورانه با ترکیب مواد آلی و معدنی، گونه‌ای جدید از خوراک‌های مغذی را ایجاد کرده‌اند. در ابتدا، «پلت» به عنوان نوعی سوخت شناخته می‌شد که با فشرده‌سازی ضایعات جنگلی در دستگاه‌های آسیاب تولید می‌گردید. این منبع انرژی سازگار با محیط زیست، تنها حدود ۴٪ منوکسید کربن منتشر می‌کرد و همین ویژگی، الهام‌بخش محققان و صنعتگران شد تا آن را به‌عنوان یک تقویت‌کننده تغذیه‌ای برای طیور، ماهی و دام مورد استفاده قرار دهند.

پلت خوراکی به‌عنوان محصولی نوآورانه در پیوند کشاورزی و صنعت، مزایای متعددی دارد. در صنعت خوراک، سودآوری کارخانه خوراک موضوعی کلیدی است. پلت‌سازی خوراک، با افزایش سرعت تولید، کاهش هدررفت خوراک و پایین آوردن هزینه‌های ورودی، اثرات اقتصادی مثبتی به همراه دارد. همچنین پلت‌سازی موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه حمل‌ونقل شده و برای واحدهای کوچک نیز کاربری آسانی دارد.

 تحول فرایند پلت‌سازی خوراک

پلت خوراکی یکی از نوآوری‌های مهم در تولید خوراک است. نخستین شکل خوراک پلت در قرن نوزدهم برای تغذیه اسب توسط کشاورزان بریتانیایی استفاده می‌شد. ترکیبات اولیه خوراک که بعدها اساس پلت مدرن شدند، شبیه بیسکویت‌های پخته‌شده‌ای بودند که از جو دوسر، نخود، چاودار، بذر کتان، گندم و ذرت تهیه می‌گردیدند.

با پیشرفت فناوری، فرایند پلت‌سازی در اوایل دهه ۱۹۰۰ معرفی شد و نخستین دستگاه‌های پلت در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ در اروپا به کار گرفته شدند. این دستگاه‌ها بسیار متفاوت از «دای حلقوی»‌های امروزی بودند و از دو غلتک موازی با سطح شیاردار تشکیل می‌شدند که ورقه‌هایی با چگالی کم تولید می‌کردند. این نوع پلت‌ها برای حمل‌ونقل انبوه مناسب نبودند و تجهیزات لازم برای مش‌بندی و بخاردهی نیز در آن‌ها وجود نداشت.

نوآوری بعدی با پرس پلت نوع Schüler یا همان دای تخت به وقوع پیوست. این دستگاه دارای یک دای تخت ثابت با دو غلتک چرخان بود که عملکردی مشابه سنگ آسیاب‌های بادی یا آبی داشت. تا پایان دهه ۱۹۳۰، با نصب اولین سیستم‌های بخاردهی (Conditioner) امکان مرطوب‌سازی و نرم کردن خوراک فراهم شد. بخار و رطوبت، دو مؤلفه کلیدی در بهبود کیفیت پلت محسوب می‌شوند.

پس از دهه ۱۹۶۰، تمرکز بر تولید پلت‌های مقاوم‌تر و مغذی‌تر قرار گرفت. در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ استفاده از کاندیشنرهای برشی قوی مانند اکسپندرها به ارتقای کیفیت فیزیکی پلت کمک شایانی کرد. با آغاز هزاره جدید، مفاهیم ایمنی غذایی نیز مطرح شد و نقش پلت خوراک در زنجیره غذایی دام، طیور و آبزیان اهمیتی مضاعف یافت.

چگونه پلت خوراک باکیفیت تولید کنیم؟

برای کارخانه‌های تجاری خوراک، آگاهی از نحوه تولید پلت باکیفیت، یک ضرورت است. سه عامل اصلی در این زمینه نقش دارند:

1. استفاده صحیح از بخار برای گرم‌کردن خوراک بدون افراط در بخاردهی، همراه با حفظ رطوبت کافی
2. تنظیم نسبت مواد اولیه؛ افزایش پروتئین و کاهش روغن، به‌ویژه با استفاده از جو، گندم، جو دوسر یا ذرت.
3. خنک‌سازی مناسب پلت‌های گرم به‌منظور افزایش ماندگاری در انبار.

کیفیت خوراک دام توسط تغییرات در ساختار فیزیکی، ترکیب شیمیایی و فناوری‌های به‌کاررفته ارتقا می‌یابد. در پرس پلت، خوراک نیمه‌ساخته طی فرایند بخاردهی نرم می‌شود. سپس غلتک‌ها و دای با اعمال فشار، خوراک را به شکل پلت با اندازه موردنیاز برای دام یا طیور فشرده می‌کنند.

بخاردهی، نشاسته را ژلاتینه کرده و هضم خوراک توسط دام را آسان‌تر می‌سازد. همچنین این فرایند باعث از بین رفتن سالمونلا و برخی باکتری‌های مضر دیگر می‌شود.

نقش دستگاه پلت در صنعت خوراک دام و طیور

گستردگی کاربرد دستگاه پلت در صنعت خوراک دام و طیور به دلیل کاربردی بودن و ظرفیت بالای تولید آن است. این دستگاه نه تنها در صنعت خوراک دام و طیور بلکه در تولید کودهای آلی، خوراک ترکیبی، آرد چوب، یونجه و شبدر پلت‌شده نیز استفاده می‌شود.

ویژگی کلیدی دستگاه‌های پلت این است که قادرند حجم زیادی خوراک را در زمان کوتاه تولید کنند. به همین دلیل، برای سرمایه‌گذاری تجاری بهتر است از دستگاه‌های صنعتی استفاده شود. این شرکت‌  انواع مختلف پرس پلت L.lion را عرضه می‌کند که متناسب با نیازهای متنوع تولیدکنندگان طراحی شده‌اند.